OSZUSTWA ZWIĄZANE ZE ZWYKŁYMI AKCJAMI I JAK SIĘ PRZED NIMI CHRONIĆ

Czym są oszustwa związane z akcjami?

Oszustwa giełdowe to nieuczciwe działania polegające na manipulowaniu cenami akcji lub oszukiwaniu inwestorów w celu osiągnięcia korzyści finansowych. Oszustwa te są skierowane zarówno do niedoświadczonych, jak i doświadczonych inwestorów, często maskując oszustwo pod pozorem rzetelnych informacji, obiecujących zyski lub poufnych informacji. Rozpoznanie tych oszustw może pomóc uniknąć znacznych strat finansowych.

Do najczęstszych rodzajów oszustw giełdowych należą:

• Oszustwa typu „pump-and-dump” – Skoordynowane działania mające na celu zawyżenie ceny akcji poprzez wprowadzające w błąd oświadczenia przed ich sprzedażą, co powoduje straty po stronie innych inwestorów w przypadku załamania ceny.
• Fałszywe wiadomości i komunikaty prasowe – Rozpowszechnianie fałszywych lub przesadzonych informacji w celu manipulowania nastrojami inwestorów i aktywnością inwestycyjną.
• Wskazówki osób z wewnątrz lub gorące porady giełdowe – Przekonywanie inwestorów do działania na podstawie rzekomych informacji poufnych, które często są sfabrykowane lub nielegalne.

Te taktyki są często trudne do wykrycia na początku, zwłaszcza gdy pochodzą z pozornie wiarygodnych źródeł, takich jak fora, e-maile, influencerzy w mediach społecznościowych, a nawet fałszywe wiadomości strony internetowe.

Zrozumienie tych oszustw pomaga rozwinąć umiejętności przeprowadzania due diligence i kwestionowania wiarygodności ofert o wysokiej stopie zwrotu. Posiadanie wiedzy to pierwsza linia obrony przed tymi manipulacyjnymi praktykami.

Dlaczego oszustwa są celem inwestorów giełdowych?

Dostępność handlu online i psychologiczna pokusa szybkich zysków z inwestycji sprawiają, że rynek akcji jest podatny na oszustów. Oszuści wykorzystują uprzedzenia behawioralne, takie jak strach przed pominięciem (FOMO), chciwość i zachowania stadne, aby wciągać inwestorów w wątpliwe transakcje.

Ponieważ wielu nowych inwestorów w dużym stopniu polega na poradach osób trzecich i trendach online, oszuści wykorzystują to, budując poczucie pilności i wiarygodności poprzez skoordynowane kampanie cyfrowe, często wykorzystując sfabrykowane referencje, boty i dowody społeczne, aby zwabić ofiary.

Kto jest najbardziej narażony?

Chociaż ofiarą może paść każdy, najbardziej podatni są:

• Nowi uczestnicy rynku niezaznajomieni z analizą finansową ani due diligence
• Inwestorzy detaliczni goniący za szybkimi zyskami lub zmiennymi akcjami groszowymi
• Osoby aktywne w mediach społecznościowych lub na nieregulowanych forach inwestycyjnych

Świadomość własnych ograniczeń i Podatność na przekazy perswazyjne jest kluczowa, aby uniknąć tych pułapek.

Jak działają oszustwa typu „pump and dump”?

Oszustwa typu „pump and dump” należą do najstarszych i najpowszechniejszych form oszustw giełdowych. Zazwyczaj polegają one na sztucznym zawyżaniu ceny akcji („pompowaniu”) za pomocą przesadzonych, wprowadzających w błąd lub całkowicie fałszywych informacji, a następnie na sprzedaży („zrzucaniu”) akcji po osiągnięciu szczytu ceny przez oszustów – co naraża nieświadomych inwestorów na duże straty.

Szczegółowy opis

Typowy przebieg oszustwa typu „pump and dump” obejmuje:

1. Nabycie: Oszuści gromadzą dużą liczbę akcji o niskiej płynności lub akcji groszowych, które nie są dokładnie analizowane przez główne instytucje.
2. Promocja: Zaczynają szerzyć szum informacyjny za pośrednictwem e-maili, SMS-ów, czatów internetowych, mediów społecznościowych (Twitter, Reddit) lub płatnych newsletterów – prezentując akcje jako „nieprzegapalną okazję”.
3. Zwiększony wolumen i cena: Wiara Mają dostęp do informacji poufnych, inwestorzy detaliczni zaczynają kupować akcje, co powoduje gwałtowny wzrost wolumenu obrotu i cen z powodu zwiększonego popytu.
4. Realizacja zysków: Pierwotni posiadacze (oszuści) sprzedają swoje akcje na zawyżonym rynku.
5. Załamanie: Po zakończeniu wyprzedaży cena gwałtownie spada, a późniejsi inwestorzy ponoszą duże straty, ponieważ akcje wracają do swojej rzeczywistej wartości lub nawet niższej.

Przykłady z życia wzięte

Liczne nagłośnione przypadki pokazują, jak rozwijają się oszustwa typu pump-and-dump. Na przykład w 2020 roku amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) oskarżyła kilka osób o promowanie akcji groszowych w internecie, a następnie ich wyprzedawanie, gdy cena gwałtownie wzrosła z powodu napływu inwestorów. To konkretne oszustwo wygenerowało miliony dolarów nielegalnych zysków, powodując jednocześnie znaczne straty dla inwestorów detalicznych.

W Wielkiej Brytanii Urząd ds. Postępowania Finansowego (FCA) wydał ostrzeżenia przed podobnymi oszustwami, zwłaszcza tymi dotyczącymi akcji notowanych na rynku AIM (Alternatywny Rynek Inwestycyjny), gdzie nadzór regulacyjny jest mniej intensywny niż na głównych giełdach.

Sygnały ostrzegawcze i czerwone flagi

Kluczowe wskaźniki „pump and dump” to:

• Niezamawiane promocje inwestycyjne za pośrednictwem platform społecznościowych lub poczty e-mail
• Obietnice gwarantowanych lub niezwykle wysokich krótkoterminowych zysków
• Akcje w cenie poniżej 1 funta (akcje groszowe) o niskim wolumenie obrotu
• Gwałtowne wzrosty obrotów niewspierane przez wiadomości ani fundamenty spółki

Zrozumienie tych sygnałów może pomóc uniknąć popadnięcia w klasyczny rynek pułapka.

Dlaczego te schematy są trudne do wykrycia?

Współczesne systemy typu „pump and dump” często wykorzystują wiele aliasów internetowych, zaawansowane treści marketingowe i sygnały społecznościowe generowane przez boty, co sprawia, że ​​wydają się wiarygodne. Te cyfrowe taktyki mogą zniekształcać zachowania inwestorów, zanim organy regulacyjne lub rynki nadrobią zaległości – zwłaszcza gdy występują na rynkach nieregulowanych lub wschodzących.

Rozpoznawanie fałszywych wiadomości i fałszywych wskazówek

W dobie szybkiej komunikacji cyfrowej dezinformacja – rozpowszechniana celowo lub z zaniedbania – może znacząco zniekształcić decyzje inwestycyjne. Oszustwa finansowe często polegają na rozpowszechnianiu fałszywych wiadomości, nieprawdziwych danych lub przesadnych prognoz, aby manipulować zaufaniem lub entuzjazmem inwestorów wobec danej akcji.

Formy dezinformacji inwestycyjnej

Oszuści często stosują następujące techniki:

• Fałszywe komunikaty prasowe: Fałszywe wiadomości zapowiadające fałszywe fuzje, partnerstwa lub przełomowe produkty w celu zwiększenia zainteresowania akcjami.
• Podszywanie się pod legalne media: Tworzenie fałszywych stron internetowych lub wiadomości e-mail, które naśladują renomowane serwisy finansowe (np. The Financial Times lub Bloomberg).
• Dezinformacja influencerów: Influencerzy w mediach społecznościowych lub nieautoryzowani „eksperci finansowi” udostępniają niezweryfikowane informacje w celu osiągnięcia osobistych korzyści lub wynagrodzenia.
• Umówione spotkania z napiwkami: Prywatne grupy czatów, w których zorganizowane komentarze budują fałszywy impet dla giełda.

Dlaczego ludzie dają się nabrać na fałszywe wskazówki

Czynniki psychologiczne, takie jak błąd autorytetu (zaufanie źródłom, które wydają się wiarygodne), błąd potwierdzenia (wiara w to, co jest zgodne z istniejącymi poglądami) i manipulacja pilnością (działanie pod presją czasu), odgrywają rolę w sukcesie kampanii dezinformacyjnych.

Ponadto wiele fałszywych wskazówek naśladuje strukturę i język prawdziwej analizy giełdowej, co jeszcze bardziej utrudnia inwestorom odróżnienie prawdy od manipulacji.

Słynne przypadki dezinformacji inwestycyjnej

Na różnych rynkach, w tym w Wielkiej Brytanii i USA, władze zidentyfikowały głośne przypadki fałszywych ogłoszeń, które znacząco wpłynęły na handel akcjami. W jednym przypadku sfałszowany komunikat prasowy, w którym twierdzono, że produkt firmy biotechnologicznej został zatwierdzony, spowodował gwałtowny wzrost akcji – aż do momentu, gdy organy regulacyjne wstrzymały handel.

Inne przykłady obejmują „grupy pompujące” na platformach komunikacyjnych, takich jak Telegram czy Discord, gdzie administratorzy rozpowszechniają nierzetelne wskazówki podszywające się pod poufne informacje.

Jak fizycznie weryfikować informacje

Możesz się zabezpieczyć, stosując następujące strategie należytej staranności:

• Potwierdź ogłoszenia na oficjalnej stronie firmy poświęconej relacjom inwestorskim lub za pośrednictwem odpowiedniego organu nadzoru giełdowego.
• Korzystaj z renomowanych platform z wiadomościami finansowymi i weryfikuj artykuły w wielu źródłach.
• Sprawdzaj nazwy domen serwisów z wiadomościami finansowymi, aby upewnić się, że są autentyczne.
• Uważaj na emocjonalny język lub obietnice w nagłówkach, takie jak „największe akcje giełdy” dekadę."

W razie wątpliwości, odłóż działanie i zbadaj sprawę. Wiarygodne informacje z czasem wytrzymują krytykę.

Konsekwencje prawne działania na podstawie fałszywych wskazówek

Osoby, które świadomie handlują w oparciu o niezweryfikowane lub fałszywe informacje, mogą ponieść konsekwencje prawne. Na przykład w Wielkiej Brytanii wykorzystywanie lub rozpowszechnianie fałszywych lub wprowadzających w błąd oświadczeń dotyczących inwestycji może skutkować dochodzeniami FCA, grzywnami, a nawet karą pozbawienia wolności na mocy Ustawy o usługach finansowych (Financial Services Act).

Ostatecznie ostrożność i weryfikacja to najlepsza obrona przed oszustwami opartymi na wskazówkach i dezinformacją na rynkach.