WYJAŚNIENIE WSKAŹNIKÓW CZYNNIKOWYCH: WARTOŚĆ, DYNAMIKA, JAKOŚĆ I NISKA ZMIENNOŚĆ

Indeksy czynnikowe to podkategoria benchmarków inwestycyjnych, których celem jest uchwycenie konkretnych czynników wpływających na zwrot, znanych jako czynniki inwestycyjne. W przeciwieństwie do indeksów rynku szerokiego, takich jak S&P 500 czy MSCI World, które odzwierciedlają ogólną kondycję dużych obszarów rynku akcji, indeksy czynnikowe izolują i śledzą papiery wartościowe o wspólnych cechach, które – jak się uważa – zapewniają lepsze wyniki w dłuższej perspektywie.

Indeksy te reprezentują strategie systematyczne, a nie losowe grupowanie akcji. Inwestorzy wykorzystują je szeroko w funduszach ETF typu smart beta i portfelach systematycznych, aby zwiększyć dywersyfikację, poprawić zwroty skorygowane o ryzyko lub zminimalizować zmienność. Cztery najczęściej stosowane indeksy czynnikowe to:

• Wartość – koncentruje się na niedowartościowanych akcjach o niskim wskaźniku cena/zysk lub cena/wartość księgowa.
• Momentum – obejmuje akcje, które w ostatnim czasie wykazały silne wahania cen.
• Jakość – obejmuje spółki o silnych bilansach, stabilnych zyskach i wysokiej rentowności.
• Niska zmienność – obejmuje akcje o niższej historycznej wariancji cen.

Historycznie rzecz biorąc, badania naukowe i branżowe wykazały, że czynniki te mogą trwale wpływać na ceny aktywów i generować premie za ryzyko, czyli nadwyżki stóp zwrotu ponad poziom rynkowy. Koncepcja inwestowania czynnikowego wywodzi się z prac naukowych, w szczególności z modelu trójczynnikowego Famy-Frencha, który rozszerzył model wyceny aktywów kapitałowych (CAPM) o wielkość i wartość. Z czasem, na podstawie obserwacji empirycznych, dodawano inne czynniki, takie jak dynamika i jakość.

Rozumiejąc i stosując podejście oparte na czynnikach, inwestorzy mogą budować portfele nie tylko po to, by naśladować rynek, ale także by kierować się w stronę atrybutów zgodnych z konkretnymi celami inwestycyjnymi, niezależnie od tego, czy chodzi o długoterminowy wzrost, niższe spadki, czy lepsze wyniki skorygowane o ryzyko.

Każdy z głównych czynników – wartość, momentum, jakość i niska zmienność – odzwierciedla unikalny element zachowania akcji. Poniżej wyjaśniamy, co oznacza każdy z tych czynników i jak się one od siebie różnią.

Współczynnik wartości

Współczynnik wartości identyfikuje akcje, które wydają się niedowartościowane w stosunku do fundamentów. Zazwyczaj akcje wartościowe charakteryzują się niskim wskaźnikiem ceny do zysku (P/E), ceny do wartości księgowej (P/B) lub ceny do sprzedaży (P/S). Uzasadnieniem jest to, że akcje te są wyceniane poniżej ich wartości wewnętrznej z powodu przesadnych reakcji rynku i mogą ostatecznie powrócić do wartości godziwej, zapewniając wyższe długoterminowe zyski.

Do popularnych indeksów wartości należą:

• Russell 1000 Value Index
• MSCI USA Value Index
• S&P 500 Enhanced Value Index

Te indeksy często przeważą sektory takie jak sektor finansowy, użyteczności publicznej i przemysłowy, które tradycyjnie wykazują cechy wartości.

Współczynnik dynamiki

Indeksy dynamiki inwestują w papiery wartościowe, które wykazują silne wyniki w ostatnim czasie, przy założeniu, że trendy mają tendencję do utrzymywania się w krótkim terminie. Momentum zazwyczaj mierzy się w okresach 6–12 miesięcy, z wyłączeniem ostatniego miesiąca, aby uniknąć efektów powrotu do średniej.

Do znanych wskaźników momentum należą:

• Indeks momentum MSCI USA
• Indeks momentum S&P 500

Strategie momentum mogą być zmienne i wrażliwe na nagłe zmiany na rynku, ale wykazują wysoką skuteczność w pełnych cyklach rynkowych.

Współczynnik jakości

Współczynnik jakości selekcjonuje akcje na podstawie takich wskaźników, jak zwrot z kapitału własnego (ROE), niski wskaźnik zadłużenia do kapitału własnego i stabilny wzrost zysków rok do roku. Uważa się, że te firmy są bardziej odporne na kryzysy gospodarcze i mają tendencję do efektywniejszej alokacji kapitału.

Popularne indeksy jakości obejmują:

• Indeks jakości MSCI World
• Indeks jakości S&P 500

Ten czynnik często sprzyja sektorom takim jak opieka zdrowotna i technologia, ze względu na ich stabilność zysków i dyscyplinę kapitałową.

Współczynnik niskiej zmienności

Ten czynnik koncentruje się na akcjach o minimalnej zmienności historycznej, mierzonej za pomocą współczynnika beta lub odchylenia standardowego. Opiera się na anomalii niskiej zmienności, gdzie aktywa o niższym ryzyku przynoszą porównywalne, a nawet wyższe zyski niż aktywa o wyższym ryzyku, co przeczy tradycyjnej teorii finansów.

Przykładami indeksów niskiej zmienności są:

• Indeks niskiej zmienności S&P 500
• Indeks minimalnej zmienności MSCI USA

Indeksy te zazwyczaj faworyzują sektory takie jak dobra konsumpcyjne i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, które często charakteryzują się stabilnymi zyskami i mniejszą wrażliwością na cykle koniunkturalne.

Indeksy szerokiego rynku, takie jak S&P 500, FTSE 100 czy MSCI World, to portfele ważone kapitalizacją, których celem jest reprezentacja całego rynku lub jego głównego segmentu. Indeksy te mają odzwierciedlać wyniki rynku bez uwzględniania konkretnych cech akcji poza wielkością i płynnością.

Z kolei indeksy czynnikowe śledzą akcje, wykorzystując oparte na regułach filtry, które izolują specyficzne cechy związane z premią za ryzyko. Oto kilka głównych różnic między indeksami czynnikowymi a szerokimi benchmarkami:

1. Kryteria wyboru

Indeksy rynkowe zazwyczaj obejmują największe spółki w regionie lub sektorze w oparciu o kapitalizację rynkową w wolnym obrocie, podczas gdy indeksy czynnikowe wybierają akcje składowe na podstawie wskaźników finansowych lub historycznych zachowań cenowych, takich jak niskie wskaźniki P/E lub wysokie wskaźniki momentum.

2. Metodologia ważenia

Podczas gdy tradycyjne indeksy są ważone kapitalizacją, wiele indeksów czynnikowych stosuje strategię wagowania równego, wagowania wskaźnika czynnikowego lub wagowania łączonego, aby podkreślić pożądaną ekspozycję na czynniki.

3. Czynniki wpływające na wyniki

Zwroty z indeksów rynkowych wynikają głównie z trendów makroekonomicznych, zmian w całym sektorze oraz nastrojów inwestorów. W indeksach czynnikowych zwroty są kształtowane przez ekspozycję na określone nieefektywności behawioralne lub strukturalne, które dany czynnik ma na celu uchwycić.

4. Ekspozycja na ryzyko

Szerokie indeksy z natury charakteryzują się zdywersyfikowaną ekspozycją. Indeksy czynnikowe, z założenia, przyjmują skoncentrowane nachylenie w kierunku określonych sektorów lub stylów, co prowadzi do potencjalnego błędu śledzenia w stosunku do rynku. Na przykład indeks wartości może przez lata osiągać gorsze wyniki w okresach wzrostów.

5. Wykorzystaj portfele wewnętrzne

Indeksy czynnikowe są często wykorzystywane jako elementy składowe w budowie portfela, aby podkreślić czynniki wpływające na zwrot lub zmniejszyć ryzyko. Inwestorzy mogą łączyć wieloczynnikowe fundusze ETF, aby osiągnąć dywersyfikację w różnych stylach inwestycyjnych – podejście znane jako inwestowanie wieloczynnikowe.

6. Zachowania cykliczne

Każdy czynnik ma tendencję do osiągania lepszych wyników na różnych etapach cyklu rynkowego. Na przykład:

• Wartość zazwyczaj dobrze radzi sobie w okresach ożywienia gospodarczego i ekspansji.
• Momentum ma lepsze wyniki na rynkach wzrostowych.
• Jakość sprawdza się w późnych fazach cyklu koniunkturalnego i okresach dekoniunktury.
• Niska zmienność sprawdza się w okresach bessy lub niepewności.

W związku z tym, chociaż indeksy czynnikowe mogą zwiększać zwroty i dywersyfikować ryzyko, charakteryzują się innymi zachowaniami niż indeksy ważone kapitalizacją i należy nimi zarządzać, uwzględniając czas, łączenie i rebalansowanie.