CO TAK NAPRAWDĘ WPŁYWA NA CENY OPCJI?

Zrozumienie składników wyceny opcji

Opcje to zaawansowane instrumenty finansowe, oferujące inwestorom i traderom możliwość spekulacji, zabezpieczania się przed ryzykiem lub zarządzania nim. Aby prawidłowo poruszać się po rynku opcji, kluczowe jest zrozumienie, co wpływa na ceny opcji. Wartość opcji nie jest arbitralna; jest ona raczej determinowana przez kilka powiązanych ze sobą składników, które wpływają na jej premię.

Składniki te zasadniczo dzielą się na dwie kategorie: wartość wewnętrzną i wartość zewnętrzną. Wartość wewnętrzna reprezentuje różnicę między ceną wykonania a ceną rynkową instrumentu bazowego, mającą zastosowanie tylko wtedy, gdy opcja jest in-the-money. Wartość zewnętrzna, znana również jako wartość czasowa, obejmuje wszystkie inne czynniki wpływające na wycenę opcji, w tym czas do wygaśnięcia, implikowaną zmienność, stopy procentowe i oczekiwane dywidendy.

W tym przewodniku zagłębiamy się w pięć głównych czynników wpływających na ceny opcji:

• Cena aktywów bazowych
• Implikowana zmienność
• Czas do wygaśnięcia
• Stopy procentowe
• Oczekiwane dywidendy

Każdy z tych czynników odgrywa odrębną rolę w określaniu premii za opcje kupna i sprzedaży. Zrozumienie tych elementów pozwala inwestorom podejmować bardziej świadome decyzje i stosować strategie z większą precyzją.

Rola instrumentu bazowego

Podstawą każdej opcji jest instrument bazowy. Cena instrumentu bazowego – akcji, indeksu, towaru czy waluty – jest najbardziej bezpośrednim i obserwowalnym czynnikiem wpływającym na wartość opcji.

W przypadku opcji kupna wartość opcji rośnie wraz ze wzrostem ceny instrumentu bazowego, ponieważ nabywca zyskuje prawo do zakupu instrumentu po z góry określonej cenie wykonania, co staje się korzystniejsze.

Z kolei opcje sprzedaży korzystają ze spadku ceny instrumentu bazowego. Niższa cena aktywów zwiększa wartość wewnętrzną opcji put, ponieważ posiadacz zyskuje prawo do sprzedaży aktywów po wyższej stałej cenie wykonania.

Kluczowe wnioski dotyczące relacji z instrumentem bazowym:

• Opcje są instrumentami pochodnymi — ich wartość zależy bezpośrednio od ceny instrumentu bazowego.
• Każda zmiana wartości instrumentu bazowego bezpośrednio wpływa na wartość wewnętrzną opcji in-the-money.
• Nawet w przypadku opcji out-of-the-money, zmiany ceny instrumentu bazowego wpływają na prawdopodobieństwo wygaśnięcia opcji in-the-money, zmieniając tym samym premię opcyjną.

Wrażliwość ceny opcji na zmiany wartości instrumentu bazowego mierzy się za pomocą delty. Na przykład delta 0,5 oznacza, że ​​na każdy ruch ceny instrumentu bazowego o 1 GBP, cena opcji teoretycznie zmieni się o 0,50 GBP.

Chociaż instrument bazowy jest najbardziej intuicyjnym elementem, jego interakcja z czasem, zmiennością i innymi zmiennymi komplikuje wycenę opcji. Mimo to, obserwowanie ceny instrumentu bazowego powinno być zawsze pierwszym krokiem do zrozumienia ruchu opcji.

Co więcej, należy pamiętać, że na rynkach o dużej zmienności gwałtowny wzrost ceny instrumentu bazowego może pośrednio zmienić poziomy zmienności implikowanej, dodając kolejny poziom złożoności w sposobie wyceny opcji.

Zmienność implikowana, czas i stopy procentowe

Poza ceną instrumentu bazowego, trzy główne składniki – zmienność implikowana (IV), czas do wygaśnięcia i stopy procentowe – znacząco kształtują ceny opcji. Wpływają one na tzw. wartość zewnętrzną opcji.

Zmienność implikowana (IV)

Zmienność implikowana odzwierciedla oczekiwania rynku co do przyszłej zmienności ceny instrumentu bazowego. Reprezentuje ona prognozowany roczny procentowy ruch ceny i jest wyliczana z ceny rynkowej opcji przy użyciu modeli takich jak Black-Scholes lub dwumianowe modele wyceny.

Wyższa zmienność implikowana prowadzi do droższych opcji, ponieważ większa zmienność zwiększa prawdopodobieństwo wygaśnięcia opcji w cenie (in-the-money). Inwestorzy opcyjni uważnie monitorują IV, szczególnie podczas ogłaszania wyników finansowych lub wydarzeń geopolitycznych, gdy spodziewane są gwałtowne wzrosty zmienności.

• IV nie jest wartością historyczną; przewiduje ona przyszłe potencjalne wahania cen.
• Zmiana IV może znacząco wpłynąć na wartość opcji, zwłaszcza w przypadku kontraktów at-the-money.
• Skok zmienności i struktura terminowa wpływają na rozkład IV na różne ceny wykonania i terminy wygaśnięcia.

Czas do wygaśnięcia

Czas odgrywa kluczową rolę w wycenie opcji. Przy założeniu, że inne czynniki pozostają bez zmian, im więcej czasu do wygaśnięcia opcji, tym wyższa jej wartość. Dzieje się tak, ponieważ dłuższy okres trwania daje większe szanse na zmianę ceny bazowej na korzyść posiadacza.

Ta wartość oparta na czasie, zwana theta, maleje wraz ze zbliżaniem się terminu wygaśnięcia. Znany jako zanik w czasie, efekt theta narasta w ciągu ostatnich 30 dni życia opcji, przyspieszając spadek wartości opcji, które pozostają poza ceną.

Chociaż zanik w czasie szkodzi posiadaczom opcji, przynosi korzyści sprzedającym, którzy otrzymują premie i zysk, jeśli opcje wygasną bezwartościowe.

Stopy procentowe

Stopy procentowe, a zwłaszcza stopa wolna od ryzyka (np. rentowność obligacji rządowych), mogą mieć subtelny, ale systematyczny wpływ na ceny opcji. Wzrost stóp procentowych zazwyczaj podnosi premie za opcje kupna i obniża premie za opcje sprzedaży.

Wynika to przede wszystkim z koncepcji kosztu alternatywnego. Przy wyższej stopie procentowej posiadanie gotówki staje się bardziej atrakcyjne, co podnosi wartość opcji kupna. Ponadto, ponieważ opcje kupna odraczają płatność za aktywa bazowe, rosnące stopy procentowe zwiększają ich wartość teoretyczną.

• Wysokie stopy procentowe zwiększają wartość opcji kupna ze względu na korzyści z odroczonej płatności.
• Wartość opcji sprzedaży nieznacznie spada, ponieważ zablokowanie przyszłej ceny sprzedaży staje się mniej korzystne.
• Wpływ stóp procentowych jest bardziej widoczny w przypadku opcji o dłuższym terminie zapadalności, takich jak LEAPS (Long-term Equity Anticipation Securities).

Chociaż stopy procentowe mogą nie podlegać częstym wahaniom w krótkim okresie, pozostają one zintegrowane z większością modeli wyceny, zapewniając teoretyczną dokładność wyceny.