WYJAŚNIJ KORELACJĘ I JEJ ZNACZENIE NA RYNKACH

Co oznacza korelacja na rynkach finansowych?

Korelacja to miara statystyczna opisująca stopień, w jakim dwa papiery wartościowe zmieniają się względem siebie. W terminologii finansowej służy ona dywersyfikacji portfela i zarządzaniu ryzykiem. Współczynnik korelacji waha się od -1 do +1:

• +1: Doskonała korelacja dodatnia — oba aktywa zmieniają się w tym samym kierunku i o tej samej wartości.
• 0: Brak korelacji — ruchy aktywów są niezależne.
• -1: Doskonała korelacja ujemna — jeden składnik aktywów rośnie, a drugi spada w równych proporcjach.

Na przykład akcje emitowane przez spółki z tej samej branży często wykazują wysoką korelację dodatnią ze względu na wspólne czynniki ekonomiczne. Z drugiej strony, klasy aktywów, takie jak obligacje rządowe i akcje, mogą wykazywać niską lub ujemną korelację, ponieważ reagują odmiennie na warunki makroekonomiczne.

Jak oblicza się korelację?

Korelację zazwyczaj oblicza się na podstawie historycznych danych o stopie zwrotu. Inwestorzy i analitycy korzystają ze współczynnika korelacji Pearsona, który bada liniową zależność między dwiema zmiennymi. Do obliczeń statystycznych wykorzystuje się zaawansowane narzędzia i oprogramowanie, takie jak Excel, Bloomberg Terminal, lub języki programowania statystycznego, takie jak R i Python.

Dlaczego korelacja jest dynamiczna?

Korelacje rynkowe nie są stałe. Mogą ewoluować w zależności od cykli gospodarczych, wydarzeń geopolitycznych, zmian w polityce pieniężnej lub zmian strukturalnych w określonych branżach. Na przykład w okresach napięć finansowych lub kryzysu gospodarczego korelacje między klasami aktywów często rosną — zjawisko znane jako załamanie korelacji. Ta konwergencja występuje, gdy inwestorzy w panice wyprzedają zróżnicowane aktywa, co powoduje, że aktywa, które wcześniej nie były ze sobą skorelowane, poruszają się bardziej synchronicznie.

Przykłady korelacji w praktyce

Rozważmy relację między akcjami sektora technologicznego a szerszymi indeksami rynkowymi, takimi jak S&P 500. Portfel zawierający oba te sektory prawdopodobnie będzie wykazywał wysoką dodatnią korelację, ponieważ akcje spółek technologicznych są silnie ważone w indeksie. Z drugiej strony, dodanie złota lub zabezpieczonych przed inflacją papierów wartościowych skarbu państwa (TIPS) zazwyczaj obniża ogólną korelację portfela ze względu na ich defensywny charakter.

Ograniczenia stosowania korelacji

• Błąd historyczny: Korelacja opiera się na danych historycznych i może nie odzwierciedlać przyszłych zachowań.
• Liniowość: Korelacja Pearsona odzwierciedla jedynie zależności liniowe, pomijając potencjalne dynamikę nieliniową.
• Wartości odstające: Wartości skrajne mogą zniekształcać wskaźniki korelacji, oferując mylący profil ryzyka.

Pomimo tych ograniczeń korelacja pozostaje kluczowym narzędziem analitycznym dla inwestorów.

Znaczenie korelacji w zarządzaniu portfelem

Zrozumienie korelacji jest niezbędne do efektywnego budowania portfela, ograniczania ryzyka i długoterminowego sukcesu inwestycyjnego. Inwestorzy dążą do osiągnięcia równowagi między ryzykiem a stopą zwrotu, a korelacja odgrywa w tym równaniu kluczową rolę.

Korelacja i dywersyfikacja

Dywersyfikacja to strategia polegająca na rozproszeniu inwestycji w różnych klasach aktywów, sektorach lub regionach geograficznych w celu zmniejszenia ogólnego ryzyka portfela. Zasada leżąca u podstaw dywersyfikacji opiera się na korelacji. Łącząc aktywa o niskiej lub ujemnej korelacji, inwestorzy mogą zbudować portfel, który charakteryzuje się mniejszą zmiennością i jest bardziej odporny na wstrząsy rynkowe.

Na przykład portfel składający się wyłącznie z akcji amerykańskich spółek technologicznych może oferować wysokie stopy zwrotu, ale wiązać się również z ryzykiem specyficznym dla danego sektora. Uwzględnienie akcji międzynarodowych, produktów o stałym dochodzie i towarów może obniżyć łączny poziom ryzyka ze względu na odmienne wzorce zwrotu dla różnych rodzajów aktywów.

Nowoczesna Teoria Portfela (MPT)

Opracowana przez Harry'ego Markowitza w latach 50. XX wieku, Nowoczesna Teoria Portfela kładzie nacisk na korzyści płynące z dywersyfikacji poprzez analizę ilościową – korelacja zajmuje w tym podejściu ważne miejsce. Według MPT, optymalny portfel to taki, który oferuje maksymalną oczekiwaną stopę zwrotu przy danym poziomie ryzyka, co jest możliwe dzięki połączeniu aktywów o niskiej korelacji.

Efektywna Granica: Jest to graficzna reprezentacja optymalnych portfeli. Każdy punkt na krzywej identyfikuje najlepszy możliwy zwrot przy określonym poziomie ryzyka. Włączenie aktywów, które nie są ze sobą idealnie skorelowane, przesuwa skład portfela w kierunku tej granicy.

Korelacja i zarządzanie ryzykiem

Korelacja jest również niezbędna do oceny ryzyka systemowego i idiosynkratycznego:

• Ryzyko systemowe odnosi się do ogólnego ryzyka rynkowego, które w różnym stopniu wpływa na wszystkie aktywa (np. kryzysy finansowe).
• Ryzyko idiosynkratyczne jest specyficzne dla danego aktywa i często można je ograniczyć poprzez dywersyfikację, jeśli aktywa nie są idealnie skorelowane.

W okresach zwiększonej zmienności aktywa, które mają zapewniać dywersyfikację, mogą zacząć zmieniać się w podobny sposób z powodu zachowań stadnych lub kryzysu płynności, zmniejszając tym samym swoją rolę ochronną. Aktywne monitorowanie korelacji pomaga dostosowywać pozycje w czasie rzeczywistym, aby utrzymać pożądany profil ryzyka.

Korelacja w inwestycjach alternatywnych

Fundusze hedgingowe, private equity, nieruchomości i surowce często charakteryzują się innymi cechami korelacji niż tradycyjne akcje i obligacje. Zrodzone z instytucjonalnych praktyk inwestycyjnych, dodanie alternatyw do portfela może znacząco zwiększyć dywersyfikację poprzez niskie, a nawet ujemne korelacje z rynkami publicznymi.

Doprowadziło to do powstania strategii alokacji wielu aktywów i ram parytetu ryzyka, w których udział każdej klasy aktywów w całkowitym ryzyku portfela jest zrównoważony poprzez wagi uwzględniające korelację.

Wykorzystanie korelacji do strategicznej alokacji aktywów

Korelacja informuje nie tylko o tym, jak budowane są portfele, ale także o tym, jak są one dostosowywane do zmieniających się warunków rynkowych. Strategiczna alokacja aktywów – długoterminowy rozkład kapitału pomiędzy klasy aktywów – i taktyczna alokacja aktywów – krótkoterminowe przeważenie lub niedoważenie w oparciu o prognozy – obie metody wykorzystują korelację do podejmowania decyzji.

Techniki strategicznej alokacji

Inwestorzy instytucjonalni, fundusze emerytalne i fundusze powiernicze budują portfele, dążąc do długoterminowych celów finansowych. Kluczowym elementem tego projektu jest minimalizacja zmienności portfela poprzez włączenie grup aktywów o negatywnej lub słabej korelacji. Oceniając historyczne i prognozowane korelacje, mogą oni dostosować strukturę inwestycji do poziomu ryzyka.

Na przykład dodanie obligacji skarbowych do portfela opartego na akcjach zmniejsza ogólną wrażliwość na wahania rynku ze względu na ich typowo negatywną lub niską korelację z akcjami. Wyzwaniem jest identyfikacja korelacji stabilnych w różnych cyklach gospodarczych.

Czynniki wpływające na korelację

• Polityka pieniężna: Zmiany stóp procentowych mogą zmienić korelację obligacji i akcji z ujemnej na dodatnią.
• Zmiany cen surowców: Aktywa powiązane z ropą naftową i innymi surowcami często reagują w tandemie, zwiększając korelację podczas szoków cenowych.
• Okresy kryzysowe: Korelacja gwałtownie rośnie, gdy różne aktywa są likwidowane jednocześnie.

Monitorowanie tych czynników pozwala inwestorom dostosować założenia dotyczące korelacji, które determinują taktykę alokacji.

Korelacja i atrybucja wyników

Korelacja nie tylko pomaga w konstruowaniu portfeli, ale także pomaga w zrozumieniu wyników. Analiza atrybucji ma na celu zidentyfikowanie czynników wpływających na zwroty z portfela w porównaniu z benchmarkiem. Wysokie korelacje z benchmarkiem sugerują zwroty napędzane betą, podczas gdy niskie korelacje mogą wskazywać na alfę z aktywnych strategii.

Zrozumienie tej dynamiki wspiera lepszy wybór zarządzających i informuje inwestorów, czy zwroty wynikają z ogólnych trendów rynkowych, czy z unikalnego wyboru aktywów.

Analiza korelacji i scenariuszy

W zaawansowanym modelowaniu ryzyka, testy scenariuszowe i testy warunków skrajnych opierają się na założeniach dotyczących korelacji. Zachowanie różnych klas aktywów w ekstremalnych warunkach jest badane za pomocą skorygowanych macierzy korelacji. Pomaga to zidentyfikować ukryte luki lub nadmierną koncentrację, które mogą nie być oczywiste w normalnych warunkach rynkowych.

Dla zarządzających majątkiem i doradców finansowych oznacza to włączenie korelacji jako wiodącego wskaźnika w strategiach dynamicznej alokacji. Zapewnia to, że portfele klientów pozostają zgodne zarówno z docelowymi stopami zwrotu, jak i preferencjami dotyczącymi ryzyka w różnych warunkach rynkowych.

Podsumowując, korelacja wpływa na niemal każdy aspekt inwestowania — od potencjału dywersyfikacji i oceny ryzyka po alokację aktywów i ocenę wyników. W związku z tym jest to niezbędne narzędzie dla każdego, kto zajmuje się budową portfela inwestycyjnego i analizą finansową.