TWARDE WIDEŁKI KONTRA MIĘKKIE WIDEŁKI: WYJAŚNIENIE PRAKTYCZNYCH RÓŻNIC

W technologii blockchain termin fork odnosi się do rozłamu w protokole lub bazie kodu sieci blockchain. Ten podział prowadzi do rozbieżnych ścieżek, z których jedna kontynuuje istniejące zasady, a druga wprowadza zmiany. Forki są kluczowym elementem utrzymania, modernizacji i zarządzania zdecentralizowanymi sieciami. Zazwyczaj występują z powodu:

• Aktualizacji lub ulepszeń protokołu blockchain
• Różnic w konsensusie społeczności dotyczącym zarządzania
• Poprawek błędów lub usuwania luk w zabezpieczeniach
• Niezgody co do fundamentalnych zasad, takich jak skalowalność czy opłaty transakcyjne

Forki dzielą się na dwa główne typy: twarde forki i miękkie forki. Każdy z nich ma inne implikacje dla wstecznej kompatybilności, konsensusu i ciągłości łańcucha. Zrozumienie mechanizmów technicznych i przykładów z życia wziętych każdego z nich jest kluczowe dla deweloperów, inwestorów i użytkowników poruszających się po ekosystemie blockchain.

Hard fork to radykalna zmiana protokołu blockchaina, która nie jest wstecznie kompatybilna. Węzły lub użytkownicy, którzy nie zaktualizowali oprogramowania do nowej wersji, nie mogą weryfikować ani wchodzić w interakcje z blokami lub transakcjami wygenerowanymi w nowym łańcuchu. W rezultacie twardy fork tworzy trwałą dywergencję od poprzedniej wersji blockchaina, co prowadzi do dwóch oddzielnych rejestrów, jeśli nie ma jednomyślnego przyjęcia.

Główne cechy twardego forka obejmują:

• Brak wstecznej kompatybilności: Starsze węzły odrzucają bloki z nowego łańcucha.
• Podział łańcucha: Blockchain dzieli się na dwa, jeśli nie wszystkie węzły zostaną zaktualizowane.
• Tworzenie nowych tokenów (często): Fork może skutkować nową kryptowalutą.
• Wymaga konsensusu: Udział społeczności jest niezbędny dla długoterminowej żywotności forka.

Praktyczny przykład: Bitcoin Cash (BCH)

W sierpniu 2017 r. w sieci Bitcoin doszło do twardego forka, w wyniku którego Powstanie Bitcoin Cash. Głównym sporem w społeczności Bitcoina w tamtym czasie był sposób skalowania sieci, aby pomieścić więcej transakcji. Bitcoin Cash zwiększył rozmiar bloku z 1 MB do 8 MB (a później jeszcze bardziej), umożliwiając więcej transakcji na blok i obniżając opłaty.

Ta aktualizacja nie była wstecznie kompatybilna, a Bitcoin Cash stał się oddzielnym blockchainem z własnymi zasadami i tokenem (BCH), odrębnym od Bitcoina (BTC). Użytkownicy, którzy posiadali Bitcoiny w momencie forka, otrzymali po podziale równoważną kwotę w BCH.

Inne godne uwagi hard forki:

• Ethereum Classic (ETC): Fork Ethereum powstał w 2016 roku po ataku na DAO, z powodu nieporozumień dotyczących odwrócenia kradzieży.
• Monero Hard Forki: Występują okresowo w celu aktualizacji protokołów prywatności lub przeciwdziałania kopaniu ASIC.
• Cardano Alonzo Hard Fork: Wprowadzono inteligentne kontrakty do Cardano w 2021 roku, wymagające aktualizacji protokołu, która jest niekompatybilna ze starszymi wersjami.

Hard forki są zazwyczaj bardziej uciążliwe niż soft forki, ale oferują czyste rozwiązanie, gdy społeczność jest mocno podzielona lub gdy konieczna jest fundamentalna zmiana.

W przeciwieństwie do twardych forków, miękki fork to zmiana w protokole blockchain, która jest wstecznie kompatybilna. Oznacza to, że nawet nieaktualizowane (starsze) węzły mogą nadal rozpoznawać i weryfikować bloki utworzone przez zaktualizowane węzły, o ile bloki te są zgodne ze starymi zasadami. Miękkie forki nie koniecznie powodują podział łańcucha, pod warunkiem, że większość sieci zaakceptuje i wyegzekwuje nowe zasady.

Podstawowe cechy miękkiego forka:

• Wsteczna kompatybilność: Starsze węzły nadal działają w zmodyfikowanej sieci.
• Brak tworzenia nowych monet: Istniejąca kryptowaluta pozostaje nienaruszona.
• Wymaga większościowej mocy obliczeniowej: Nowe zasady są egzekwowane przez większość mocy wydobywczej.
• Bezpieczeństwo poprzez konsensus: Zachęca do jednolitego dostosowania protokołu w sieci.

Praktyczny przykład: aktualizacja SegWit Bitcoina

Jeden z najbardziej znanych miękkich forków miał miejsce w sierpniu 2017 r., kiedy aktywowano aktualizację protokołu Segregated Witness (SegWit) w sieci Bitcoin. SegWit zmienił sposób przechowywania danych transakcji, skutecznie usuwając dane sygnatury (świadka) z bloku transakcji i umieszczając je w oddzielnej strukturze. Ta zmiana umożliwiła przechowywanie większej liczby transakcji w jednym bloku bez zwiększania limitu rozmiaru bloku.

Ponieważ transakcje SegWit były nadal ważne zgodnie z zasadami starego protokołu Bitcoin (choć nie w pełni wykorzystywane przez starszych klientów), zmiana ta była wstecznie kompatybilna. W rezultacie starsze węzły mogły nadal weryfikować bloki, a żadna nowa moneta nie została utworzona.

Inne główne miękkie forki obejmują:

• Aktualizacja Byzantium Ethereum: Wdrożono ulepszenia prywatności i wydajności przy jednoczesnym zachowaniu integralności sieci i zapewnieniu wstecznej kompatybilności.
• Integracja Litecoin MimbleWimble: Wdrożono jako miękki fork dla opcjonalnych, nieobowiązkowych poufnych transakcji.
• BIP66 (propozycja udoskonalenia Bitcoina): Wymuszono ścisłe podpisy DER poprzez miękki fork w celu bezpiecznego ulepszenia reguł konsensusu.

Miękkie forki są zazwyczaj preferowane, gdy konieczne jest wprowadzenie stopniowych zmian lub optymalizacji przy jednoczesnym zachowaniu spójności sieci i uniknięciu ryzyka (i kosztów) podziału.

Jednak miękkie forki mogą być kontrowersyjne, jeśli nie wszyscy użytkownicy się z nimi zgadzają, a próba przeprowadzenia miękkiego forka może nadal skutkować twardym forkiem, jeśli konsensus się nie powiedzie, jak to miało miejsce w przypadku niektórych historycznych aktualizacji.

Ostatecznie wybór między twardym a miękkim forkiem zależy od celów aktualizacji, poziomu zgody społeczności i charakteru zmiany protokołu.