WYJAŚNIENIE FUNDUSZY ETF NA TOWARY: STRUKTURA, KOSZTY I RYZYKO

Czym są ETF-y towarowe?

Fundusze ETF (Commodity Exchange-Traded Funds) to fundusze inwestycyjne, które zapewniają inwestorom ekspozycję na towary fizyczne, takie jak złoto, ropa naftowa czy produkty rolne, bez konieczności bezpośredniego posiadania aktywów bazowych. Fundusze te są przedmiotem obrotu na giełdach papierów wartościowych, podobnie jak akcje, umożliwiając zarówno inwestorom indywidualnym, jak i instytucjom efektywny udział w rynkach towarowych.

ETF-y towarowe zaspokajają różne potrzeby inwestorów, w tym dywersyfikację portfela, ochronę przed inflacją i handel spekulacyjny. Mogą śledzić pojedynczy surowiec (np. ropę naftową), koszyk wielu surowców (np. energię lub rolnictwo) lub indeks reprezentujący szeroki segment rynku surowcowego.

Rodzaje ETF-ów surowcowych

Istnieje kilka struktur ETF-ów surowcowych, z których każda ma określone strategie:

• ETF-y zabezpieczone fizycznie: Fundusze te przechowują fizyczny surowiec w postaci fizycznej, podobnie jak metale szlachetne, takie jak złoto, srebro i platyna. Na przykład ETF SPDR Gold Shares (GLD) przechowuje fizyczny kruszec w skarbcach i odzwierciedla ruchy cen spot złota.
• ETF-y oparte na kontraktach terminowych: Te ETF-y inwestują w kontrakty terminowe na surowce, a nie w aktywa fizyczne. Są one powszechne w przypadku towarów, których przechowywanie lub transport jest niepraktyczny, takich jak ropa naftowa czy gaz ziemny.
• Fundusze ETF oparte na akcjach i towarach: Zamiast inwestować w towary lub kontrakty terminowe, te fundusze ETF inwestują w akcje spółek zajmujących się produkcją lub poszukiwaniem surowców. Przykładem może być fundusz skoncentrowany na spółkach górniczych lub energetycznych.

Jak skonstruowane są fundusze ETF oparte na towarach

Fundusze ETF oparte na kontraktach terminowych są zazwyczaj skonstruowane jako fundusze otwarte lub fundusze powiernicze. Zarządzający funduszem regularnie odnawia kontrakty terminowe, gdy zbliża się ich termin wygaśnięcia, nabywając nowe kontrakty terminowe w celu utrzymania ekspozycji. Ten proces rolowania może skutkować rozbieżnościami w wynikach między stopami zwrotu funduszu a zmianami cen spot towarów bazowych.

Można również korzystać z pul towarowych, ustrukturyzowanych zgodnie z Ustawą o giełdach towarowych (Commodity Exchange Act), które podlegają regulacjom Komisji ds. Obrotu Kontraktami Terminowymi na Towary (Commodity Futures Trading Commission, CFTC). Pule są często wykorzystywane, gdy fundusz intensywnie handluje kontraktami terminowymi i instrumentami pochodnymi.

Zalety ETF-ów surowcowych

• Płynność: Większość ETF-ów surowcowych jest przedmiotem obrotu aktywnego, co umożliwia łatwe wejście i wyjście.
• Dostępność: Inwestorzy zyskują ekspozycję na surowce bez ryzyka i logistyki związanej z fizycznym przechowywaniem.
• Efektywność kosztowa: Fundusze te oferują niższe opłaty za zarządzanie w porównaniu z aktywnie zarządzanymi funduszami surowcowymi.
• Przejrzystość: Dzięki codziennym ujawnieniom portfela i cenom w czasie rzeczywistym inwestorzy w ETF-y mają jasny obraz posiadanych aktywów i wyników.

Jak handluje się ETF-ami towarowymi?

ETF-y towarowe są notowane na głównych giełdach papierów wartościowych i można je kupować lub sprzedawać w ciągu dnia handlowego, podobnie jak akcje. Podana cena odzwierciedla szacowaną wartość aktywów netto (NAV) posiadanych przez fundusz, chociaż w przypadku ETF-ów opartych na kontraktach terminowych mogą występować odchylenia od NAV z powodu nieefektywności rynku lub nastrojów inwestorów.

Niektóre ETF-y bezpośrednio podążają za cenami spot towarów, podczas gdy inne dopasowują stopy zwrotu z indeksu opartego na kontraktach terminowych. Dostawca funduszu jest odpowiedzialny za wybór najbardziej reprezentatywnego benchmarku i zapewnienie korelacji między ETF-em a aktywami bazowymi.

Proces tworzenia i wykupu

Charakterystyczną cechą ETF-ów jest mechanizm tworzenia i wykupu, który pomaga utrzymać cenę zgodną z wartością NAV. Autoryzowani uczestnicy (AP), zazwyczaj duże instytucje finansowe, odgrywają kluczową rolę, dostarczając lub wykupując koszyki aktywów bazowych w zamian za jednostki uczestnictwa ETF. Ten proces minimalizuje znaczne premie lub dyskonta cenowe.

Struktury ETF-ów surowcowych według rodzaju aktywów

• Metale: Zazwyczaj zabezpieczone fizycznie. ETF-y na złoto i srebro często posiadają rezerwy fizyczne, regularnie kontrolowane, co jest atrakcyjne dla inwestorów poszukujących zabezpieczenia przed inflacją lub alternatywnych walut w warunkach niepewności gospodarczej.
• Energia: Oparte na kontraktach terminowych. ETF-y na ropę naftową i gaz ziemny wykorzystują kontrakty terminowe na najbliższy miesiąc. Ponieważ te ETF-y nie przechowują zbiorników ropy ani kawern gazu ziemnego, kontrakty terminowe zapewniają syntetyczny dostęp do wahań cen.
• Rolnictwo: Również zazwyczaj oparte na kontraktach terminowych. Uprawy takie jak pszenica, soja i kukurydza nie mogą być magazynowane w dużych ilościach przez fundusze. Preferowana jest ekspozycja na kontrakty futures, choć wprowadza to dodatkową złożoność, taką jak sezonowość i czas trwania inwestycji.

Fundusze ETF odwrotne i lewarowane

Niektóre fundusze ETF na towary oferują lewarowaną ekspozycję (zwroty 2x lub 3x) lub zwroty odwrotne (zyski, gdy cena towaru spada). Struktury te wzmacniają codzienne wahania cen i zazwyczaj nie są odpowiednie dla inwestorów długoterminowych. ETF-y lewarowane wymagają częstego rebalansowania i są bardziej podatne na zmienność rynku oraz efekty kumulacji.

Fundusze ETF na indeksy towarowe

Fundusze te śledzą indeksy obejmujące szeroki zakres towarów. Przykładami są Bloomberg Commodity Index lub S&P GSCI. Fundusze ETF oparte na indeksach zapewniają zdywersyfikowaną ekspozycję na sektory surowcowe, takie jak energetyka, metale i rolnictwo, co pomaga rozłożyć ryzyko.

Aspekty podatkowe

Opodatkowanie różni się w zależności od struktury funduszu ETF i lokalnych przepisów podatkowych. Fundusze ETF oparte na metalach szlachetnych, zabezpieczone fizycznie, mogą być klasyfikowane jako przedmioty kolekcjonerskie, co w niektórych jurysdykcjach wiąże się z wyższym podatkiem od zysków kapitałowych. Zyski z funduszy ETF opartych na kontraktach terminowych mogą podlegać odrębnym zasadom, w tym wycenie rynkowej.

Zawsze skonsultuj się z doradcą podatkowym, aby zrozumieć regionalne obowiązki i ich wpływ na zwroty po opodatkowaniu.

Jakie są ukryte koszty w przypadku ETF-ów towarowych?

Chociaż ETF-y towarowe często reklamują się niskimi opłatami za zarządzanie, dodatkowe – a czasem ukryte – koszty mogą obniżyć zyski inwestorów. Należą do nich:

• Straty z tytułu rolowania zysków: Szczególnie w przypadku ETF-ów opartych na kontraktach futures, gdy kontrakty są rolowane do przodu.
• Contango: Sytuacja na rynku kontraktów futures, która prowadzi do ujemnych kosztów przeniesienia.
• Błąd śledzenia: Różnice w wynikach ETF-a w porównaniu z indeksem bazowym lub towarem spot.
• Wskaźniki kosztów: Chociaż są publikowane, nie uwzględniają wszystkich kosztów transakcyjnych i operacyjnych.

Zrozumienie contango i backwardacji

Ceny kontraktów futures składają się z ceny spot powiększonej o premię za czas, zwaną kosztem przeniesienia. Gdy cena futures jest wyższa niż cena spot, rynek znajduje się w contango. Z kolei backwardation występuje, gdy cena kontraktu futures jest niższa od ceny spot.

Contango jest powszechne na rynkach energii. Utrzymywanie pozycji futures na rynku contango oznacza sprzedaż wygasających kontraktów po niższej cenie i kupno nowych po wyższej cenie – co powoduje stały negatywny opór, znany jako roll decay.

Wyjaśnienie stopy zwrotu z inwestycji

Stopa zwrotu z inwestycji to zysk lub strata poniesiona w wyniku zastąpienia wygasających kontraktów futures nowymi. Na rynkach backwardation stopa zwrotu z inwestycji może być dodatnia, co przynosi korzyści inwestorom. Jednak w środowiskach contango stopa zwrotu z inwestycji jest ujemna, stopniowo zmniejszając wartość portfela w czasie, nawet jeśli cena spot pozostaje stabilna.

Na przykład fundusz ETF na ropę, który co miesiąc roluje kontrakty, może kupować kontrakty futures z premią i stale ponosić straty w każdym cyklu rolowania. W ciągu kilku miesięcy te niewielkie straty kumulują się, przyczyniając się do znacznego spadku wyników w porównaniu z ceną surowca.

Zarządzanie ryzykiem rolowania

Emitenci ETF-ów stosują różne strategie ograniczania strat związanych z rolowaniem:

• Zoptymalizowane strategie rolowania: Zamiast kupować kontrakty terminowe na kolejny miesiąc, niektóre fundusze wybierają kontrakty futures z dłuższymi terminami realizacji, aby poprawić rentowność rolowania.
• Dynamiczne rebalansowanie: Dostosowywanie częstotliwości rolowania lub terminów realizacji kontraktów w zależności od warunków rynkowych.
• Dywersyfikacja: Śledzenie indeksów obejmujących wiele surowców może złagodzić negatywny wpływ strat z rolowania na jednym rynku.

Wyniki i błąd śledzenia

Wyniki ETF-ów surowcowych mogą odbiegać od oczekiwanych wyników indeksu lub cen spot z powodu błędu śledzenia spowodowanego rolowaniem rentowność, opłaty za zarządzanie i realizacja operacyjna. Analiza historycznych wyników ETF-a w porównaniu z jego benchmarkiem może ujawnić potencjalne rozbieżności.

Inwestorzy powinni koniecznie brać pod uwagę całkowity zwrot – a nie tylko wahania cen spot – oceniając wyniki ETF-ów. Niektóre ETF-y surowcowe osiągają znacznie gorsze wyniki niż benchmarki na rynkach o silnym contango.

Wskazówki dotyczące należytej staranności

• Przejrzyj prospekt emisyjny ETF-a, aby zrozumieć mechanizm rolowania.
• Śledź poprzednie straty z rolowania i porównuj wyniki funduszu z cenami spot lub indeksami surowcowymi.
• Oceń, czy struktura oparta na fizycznym zabezpieczeniu, czy na kontraktach futures lepiej odpowiada Twojemu horyzontowi inwestycyjnemu i tolerancji ryzyka.

Zrozumienie ukrytych kosztów ma kluczowe znaczenie dla długoterminowego sukcesu z ETF-ami surowcowymi. Instrumenty te mogą odgrywać istotną rolę w zdywersyfikowanym portfelu, ale wymagają starannej analizy i zarządzania, aby uniknąć typowych pułapek.