WYJAŚNIENIE RYZYKA KAPITAŁOWEGO: SPADKI, ZMIENNOŚĆ I BŁĘDY

Ryzyko kapitałowe odnosi się do potencjalnych strat wynikających z posiadania akcji spółek notowanych na giełdzie. W przeciwieństwie do papierów wartościowych o stałym dochodzie, które często oferują z góry określone zyski, akcje podlegają dynamicznym i nieprzewidywalnym siłom rynkowym. Mogą one obejmować zarówno wydarzenia dotyczące konkretnych spółek, jak i szersze zmiany makroekonomiczne, takie jak zmiany stóp procentowych, inflacja i napięcia geopolityczne. W związku z tym inwestorzy kapitałowi są narażeni na szereg ryzyk, które mogą prowadzić do tymczasowych lub trwałych strat kapitału.

Co ważne, ryzyko kapitałowe obejmuje nie tylko mierzalne formy ryzyka, takie jak zmienność cen i spadki na rynku, ale także niematerialne ryzyka związane z zachowaniami inwestorów. Błędy poznawcze, podejmowanie decyzji pod wpływem emocji i mentalność stadna często nasilają wahania rynkowe, prowadząc do suboptymalnych wyników inwestycyjnych. Zrozumienie i zarządzanie tymi wielowymiarowymi aspektami ryzyka kapitałowego jest niezbędne do budowania odpornych portfeli i utrzymywania długoterminowych wyników.

W tym przewodniku omawiamy trzy główne kategorie ryzyka kapitałowego: spadki, zmienność i błędy behawioralne, z których każda może wpływać na wyniki portfela inwestycyjnego.

Spadki wartości należą do najistotniejszych i najbardziej widocznych form ryzyka kapitałowego. Do spadku wartości dochodzi, gdy wartość rynkowa inwestycji spada z poprzedniego maksimum do minimum, zazwyczaj mierzonego jako procent wartości szczytowej. Inwestorzy monitorują spadki wartości, aby ocenić skalę strat podczas spadków na rynku i określić okres odzyskiwania wartości wymagany do osiągnięcia poprzednich poziomów aktywów.

Istnieje kilka punktów, które należy zrozumieć na temat spadków wartości:

• Skala: Skala spadku wartości od szczytu do minimum — np. 20% spadek wartości portfela o wartości 1 000 000 GBP oznacza spadek o 200 000 GBP.
• Czas trwania: Czas potrzebny inwestycji na odzyskanie wartości od minimum do poprzedniego maksimum. Niektóre spadki wartości ustępują w ciągu kilku miesięcy; Inne mogą trwać latami (zwłaszcza w czasie kryzysów takich jak globalny kryzys finansowy z 2008 roku).
• Częstotliwość: Jak często występują te zdarzenia. Spadki o 10–20% są stosunkowo częste w inwestycjach w akcje, a inwestorzy powinni być przygotowani na takie wahania, ponieważ są one normalnym elementem inwestowania w akcje.

Spadki mogą wynikać z różnych czynników, w tym spadków makroekonomicznych, recesji w poszczególnych sektorach, niegospodarności korporacyjnej lub szerszych wydarzeń, takich jak pandemie czy konflikty zbrojne. Inwestorzy o krótszych horyzontach czasowych lub niższej tolerancji ryzyka zazwyczaj uważają znaczne spadki za szczególnie trudne, co często prowadzi do sprzedaży pod wpływem emocji w nieodpowiednich momentach.

Zrozumienie koncepcji spadków pomaga inwestorom w odpowiednim kontekście oceniać krótkoterminowe straty, ustalać realistyczne oczekiwania i planować z wyprzedzeniem potencjalne potrzeby w zakresie przepływów pieniężnych. Dzięki dywersyfikacji, budżetowaniu ryzyka i analizie scenariuszy ryzyko spadków na rynku można w pewnym stopniu ograniczyć, choć nie można go całkowicie wyeliminować.

Analiza historyczna sugeruje, że rynki akcji w końcu odrabiają straty po spadkach, ale droga do ożywienia może być zmienna i niepewna. Na przykład, indeks MSCI World Index kilkakrotnie w ciągu ostatnich 50 lat doświadczył spadków przekraczających 30%, ale inwestorzy nastawieni długoterminowo, którzy utrzymali inwestycje, często odnosili znaczne korzyści z późniejszego ożywienia.

Ostatecznie inwestorzy muszą zaakceptować, że spadki są normalną cechą inwestowania w akcje. Planowanie na wypadek takich zdarzeń, zarówno strategiczne, jak i psychologiczne, jest niezbędne do zachowania spokoju i długoterminowej dyscypliny w warunkach napięć rynkowych.

Zmienność to kolejny kluczowy aspekt ryzyka kapitałowego i odnosi się do stopnia zmienności ceny akcji lub portfela w czasie. Zazwyczaj mierzy się ją odchyleniem standardowym, które określa, jak bardzo stopy zwrotu odbiegają od średniej. Wysokie odchylenie standardowe oznacza większą niepewność i szerszy zakres możliwych wyników.

Z praktycznego punktu widzenia zmienność wpływa na nastroje inwestorów, postrzegane ryzyko i wartość portfela. Nagłe i gwałtowne zmiany cen mogą wywołać strach lub nadmierną pewność siebie, często prowadząc do częstych decyzji handlowych, które mogą mieć negatywny wpływ na długoterminowe wyniki. Dla inwestorów kluczowe jest rozróżnienie krótkoterminowego szumu od istotnych trendów kierunkowych.

Zmienność często klasyfikuje się na dwa sposoby:

• Zmienność historyczna: Stopień rzeczywistych zmian ceny akcji w przeszłości w danym okresie.
• Zmienność implikowana: Prognoza rynku dotycząca prawdopodobnych zmian cen, zazwyczaj wyprowadzana z modeli wyceny opcji, takich jak model Blacka-Scholesa.

Zmienność nie jest z natury równoznaczna z ryzykiem, zwłaszcza w dłuższej perspektywie. Chociaż inwestorzy niechętni ryzyku mogą postrzegać wysoką zmienność jako coś negatywnego, niektóre strategie – takie jak inwestowanie oparte na momentum – mają na celu wykorzystanie zmienności dla zysku. Jednak wysoka zmienność może zmniejszyć stabilność portfela i zwiększyć prawdopodobieństwo zawierania nietrafionych transakcji w oparciu o reakcje emocjonalne.

Co więcej, zmienność ma tendencję do gwałtownego wzrostu w okresach niepewności lub stresu gospodarczego. Pandemia COVID-19 w 2020 roku i wybuch konfliktu rosyjsko-ukraińskiego w 2022 roku to niedawne przykłady, w których strach doprowadził indeksy zmienności, takie jak VIX, do ekstremalnych poziomów, co doprowadziło do powszechnej wyprzedaży na rynku. Te okresy wysokiej zmienności często zbiegają się ze znacznymi spadkami, potęgując ogólne ryzyko akcji.

Dywersyfikacja portfela, wykorzystanie funduszy akcyjnych o niskiej zmienności i systematyczne rebalancing mogą pomóc w zarządzaniu skutkami zmienności. Ponadto inwestorom długoterminowym często zaleca się ignorowanie krótkoterminowych wahań i skupienie się na celach długoterminowych, alokacji aktywów i zdyscyplinowanych strategiach inwestycyjnych.

Zrozumienie zmienności i jej wpływu na portfele jest niezbędne nie tylko do przewidywania potencjalnych wahań cen, ale także do dostosowywania oczekiwań i zachowania dyscypliny inwestycyjnej. Uświadomienie sobie, że wahania są nieodłączną częścią inwestowania, może pomóc inwestorom utrzymać kurs i zmniejszyć ryzyko niekorzystnych reakcji w niespokojnych czasach.