WYJAŚNIENIE INDEKSU WAŻONE CENĄ: JAK DZIAŁA I JAKIE MA CECHY SZCZEGÓLNE

Indeks ważony ceną to indeks giełdowy, w którym każda akcja składowa wpływa na wartość indeksu proporcjonalnie do ceny jednostkowej. Kontrastuje to z innymi rodzajami indeksów, takimi jak indeksy ważone kapitalizacją rynkową, w których ogólna wartość rynkowa spółki decyduje o jej wpływie na indeks.

Jednym z najbardziej znanych przykładów indeksu ważonego ceną jest Dow Jones Industrial Average (DJIA). Założony w 1896 roku indeks DJIA obejmuje 30 dużych spółek giełdowych w Stanach Zjednoczonych i jest obliczany metodą, która przypisuje większy wpływ akcjom o wyższej cenie, niezależnie od całkowitej wartości rynkowej spółki.

W indeksie ważonym ceną wzór na obliczenie poziomu indeksu jest stosunkowo prosty:

Poziom indeksu = (suma cen akcji) ÷ dzielnik

Dzielnikiem nazywamy wartość skorygowaną o podziały akcji, dywidendy lub inne zmiany strukturalne, aby zachować ciągłość poziomu indeksu w czasie. Początkowo dzielnikiem była po prostu liczba akcji w indeksie. Jednak ze względu na podziały i substytucje, wartość ta ewoluowała do znacznie niższej wartości, aby zapewnić spójność.

Ta metodologia oznacza, że ​​w indeksie ważonym ceną:

• Akcja o wartości 300 USD wpłynie na indeks bardziej niż akcja o wartości 30 USD, nawet jeśli ta druga pochodzi ze znacznie większej spółki.
• Podziały akcji obniżają cenę akcji za akcję, a tym samym jej wpływ na indeks, chyba że zostaną skorygowane w dzielniku.
• Zmiany cen akcji o wysokiej cenie mogą nieproporcjonalnie wpłynąć na wyniki całego indeksu.

Chociaż indeksy ważone ceną mogą wydawać się przestarzałe w porównaniu z nowocześniejszymi metodami ważenia, nadal odgrywają ważną rolę w wiadomościach finansowych i nastrojach inwestorów, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.

Obliczanie indeksu ważonego ceną opiera się na stosunkowo prostej zasadzie, ale niuanse sprawiają, że z czasem staje się on funkcjonalnie skomplikowany. Omówmy ten proces:

1. Dodaj ceny akcji składowych

Zacznij od dodania aktualnych cen akcji wszystkich poszczególnych akcji wchodzących w skład indeksu. W przypadku DJIA oznacza to zsumowanie cen wszystkich 30 spółek, które go tworzą.

2. Podziel przez dzielnik indeksu

Suma uzyskana w kroku 1 jest dzielona przez dzielnik, który nie jest stały, ale modyfikowany w przypadku zmian strukturalnych indeksu. Należą do nich:

• Podział akcji: Jeśli spółka w indeksie przeprowadzi podział 2 do 1, cena jej akcji spada o połowę. Aby zapewnić spójność wartości indeksu przed i po podziale, dzielnik jest odpowiednio korygowany.
• Dywidendy: Specjalne dywidendy pieniężne lub dywidendy akcyjne mogą również powodować zmiany dzielnika.
• Zmiany składowe: Gdy akcje są zastępowane w indeksie z powodu fuzji lub z innych powodów, cena nowych akcji może się znacznie różnić, co wymaga kolejnej korekty dzielnika.

Celem tych korekt jest zapewnienie, że zmiany w indeksie odzwierciedlają czyste wahania cen, a nie mechaniczne artefakty spowodowane technicznymi działaniami korporacyjnymi.

Przykład: Załóżmy, że indeks obejmuje trzy akcje o cenie odpowiednio 110 USD, 50 USD i 40 USD. Suma wynosi 200 USD. Jeśli dzielnik wynosi 2, poziom indeksu będzie następujący:

Poziom indeksu = 200 ÷ 2 = 100

Jeśli akcje o wartości 110 USD zostaną podzielone w stosunku 2 do 1 i osiągną wartość 55 USD, nowa suma wyniesie 145 USD. Aby zapewnić ciągłość indeksu (tj. utrzymanie wartości bliskiej 100 po podziale), dzielnik jest odpowiednio korygowany w dół, w tym przypadku do 1,45.

Ograniczenia precyzji

Jednym z istotnych ograniczeń ważenia cen jest pozorna precyzja tam, gdzie może ona nie istnieć. Ponieważ liczy się tylko nominalna cena akcji, wielkość lub rentowność firmy są całkowicie pomijane. W związku z tym dwie spółki o bardzo różnej skali działalności mogą wnosić równy wkład, jeśli ich ceny akcji są takie same.

Co więcej, indeksy takie jak DJIA muszą stale uwzględniać takie korekty, co sprawia, że ​​ich bieżące zarządzanie jest bardziej złożone, niż się początkowo wydaje.

Pomimo prostoty zasady, faktyczne utrzymanie głównego indeksu ważonego ceną może być skomplikowane i często podlegać tradycyjnym komitetom indeksowym lub metodologiom instytucjonalnym.

Indeksy ważone ceną, choć historycznie istotne i wciąż powszechnie cytowane, wiążą się z szeregiem dziwactw i ograniczeń, które wpływają na ich użyteczność i interpretację.

1. Zniekształcony wpływ akcji o wysokiej cenie

Być może najbardziej oczywistą dziwactwem jest nieproporcjonalny wpływ akcji o wysokiej cenie. W metodologii ważonej ceną, akcje notowane po 500 dolarów mają dziesięciokrotnie większy wpływ niż akcje wycenione na 50 dolarów, niezależnie od ich kapitalizacji rynkowej lub znaczenia finansowego. Oznacza to, że krótkoterminowe wahania cen pojedynczych akcji o wysokiej cenie mogą sprawić, że indeks będzie wydawał się bardziej zmienny lub byczo-niedźwiedzi niż w rzeczywistości szerszy rynek.

2. Podziały akcji zmieniają skład indeksu

Podziały akcji mają nieproporcjonalnie duży wpływ na systemy ważone ceną. Kiedy akcje o wysokiej cenie podlegają podziałowi 4 do 1, ich cena spada do jednej czwartej pierwotnej. Pomimo niezmienionej rzeczywistości ekonomicznej wartości firmy, jej waga w indeksie gwałtownie maleje. Może to prowadzić do mniej dokładnych odzwierciedleń ogólnej kondycji rynku.

3. Cena ≠ Wartość

Kolejnym istotnym problemem jest to, że cena akcji niekoniecznie odzwierciedla jej wartość. Ceny akcji zależą od liczby akcji wyemitowanych przez spółkę — więcej akcji oznacza niższą cenę jednostkową, jeśli ogólna wycena pozostaje bez zmian. Na przykład firmy takie jak Berkshire Hathaway (której akcje klasy A są notowane po setkach tysięcy dolarów za akcję) niesprawiedliwie zdominowałyby każdy indeks ważony ceną, gdyby zostały uwzględnione bez podziału klas akcji lub innych środków łagodzących.

4. Brak szerokości rynku

Indeksy ważone ceną są zazwyczaj bardziej skoncentrowane i mają mniejszy zakres. Na przykład DJIA obejmuje tylko 30 spółek, co ogranicza jego reprezentatywność w porównaniu z szerszymi indeksami, takimi jak S&P 500 czy Wilshire 5000. Wąska baza składowych w połączeniu z nierównym ważeniem może powodować pomijanie ważnych trendów rynkowych.

5. Arbitralna metodologia

Metodologia ważenia cen jest czasami krytykowana jako stosunkowo arbitralna według dzisiejszych standardów analitycznych. Podczas gdy kapitalizacja rynkowa uwzględnia zarówno cenę, jak i wielkość firmy, ważenie cen koncentruje się wąsko na cenie akcji, na którą mogą wpływać decyzje polityczne firmy, takie jak programy skupu akcji lub podziały akcji, a nie fundamentalne wskaźniki wartości.

6. Pomimo wad, nadal powszechnie śledzone

Pomimo tych wad indeksy takie jak Dow Jones nadal cieszą się popularnością wśród mediów i są głęboko zakorzenione w kulturze finansowej. Część tego dziedzictwa wynika z ich historycznej roli i widoczności w śledzeniu wyników akcji, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych.

Dla inwestorów zrozumienie tych osobliwości jest kluczowe przy interpretacji wyników indeksów lub porównywaniu ich z innymi wskaźnikami referencyjnymi. Profesjonalni inwestorzy często uzupełniają wnioski ważone ceną o wnioski uzyskane z indeksów ważonych kapitalizacją lub ważonych równo, aby uzyskać bardziej kompleksową analizę rynku.

Podsumowując, ważenie ceną to charakterystyczne i historycznie istotne podejście, ale użytkownicy muszą być świadomi jego specyficznych zachowań i potencjalnych zniekształceń, podejmując decyzje inwestycyjne lub analizując zachowania rynkowe.