WYJAŚNIENIE PRODUKTÓW INWESTYCYJNYCH ETC I ETN

Zrozumienie ETC i ETN

Towary notowane na giełdzie (ETC) i obligacje notowane na giełdzie (ETN) to produkty inwestycyjne, którymi handluje się na giełdach podobnie jak funduszami ETF (Exchange-Traded Funds), ale różnią się one znacząco pod względem struktury bazowej, profilu ryzyka i ekspozycji na aktywa.

Czym są ETC?

ETC, czyli towary notowane na giełdzie, to instrumenty finansowe, które zapewniają inwestorom ekspozycję na cenę towaru lub koszyka towarów. W przeciwieństwie do funduszy ETF, które zazwyczaj inwestują w zdywersyfikowany portfel akcji lub obligacji, ETC są skonstruowane jako papiery dłużne, które śledzą wyniki poszczególnych surowców, takich jak złoto, ropa naftowa czy produkty rolne.

W Europie ETC są często tworzone w ramach ram UCITS (Undertakings for the Collective Investment in Transferable Securities) lub bardziej elastycznego systemu non-UCITS. Są one albo zabezpieczone fizycznie – przechowując sam surowiec – albo zabezpieczone syntetycznie za pomocą swapów i instrumentów pochodnych w celu replikacji zysków.

Czym są ETN?

ETN, czyli obligacje giełdowe, to niezabezpieczone obligacje emitowane przez instytucje finansowe. Zamiast bezpośredniego posiadania aktywów bazowych, ETN-y zobowiązują się do wypłacania zysków z określonego indeksu lub benchmarku, pomniejszonych o opłaty. Ponieważ ETN-y są niezabezpieczone, ich wyniki w dużym stopniu zależą od wiarygodności kredytowej banku lub instytucji emitującej.

ETN-y są powszechnie wykorzystywane do uzyskania ekspozycji na trudno dostępne rynki, strategie lewarowane lub odwrotne, a także niszowe benchmarki w zakresie towarów, walut lub indeksów zmienności. Oferują inwestorom możliwość dostępu do złożonych strategii za pośrednictwem jednego notowanego papieru wartościowego.

Główne różnice między ETC a ETN-ami

• Zabezpieczenie: ETC mogą być zabezpieczone fizycznie, podczas gdy ETN-y są zazwyczaj niezabezpieczonym długiem.
• Ryzyko emitenta: ETN-y obarczone są ryzykiem kredytowym emitenta, podczas gdy niektóre ETC mogą je łagodzić poprzez zabezpieczenie.
• Struktura zwrotu: ETC śledzą ceny towarów, często wykorzystując kontrakty futures lub aktywa fizyczne. ETN-y śledzą indeksy.
• Termin zapadalności: ETN-y mogą mieć ustalony termin zapadalności. ETC zazwyczaj nie.
• Opodatkowanie: Implikacje podatkowe różnią się w zależności od jurysdykcji i struktury.

Popularność i przypadki użycia

Zarówno ETC, jak i ETN-y są szerzej stosowane na rynkach europejskich, zwłaszcza przez inwestorów instytucjonalnych, którzy poszukują ukierunkowanej ekspozycji na aktywa nieakcyjne. Inwestorzy indywidualni mogą również traktować je jako narzędzia dywersyfikacji lub spekulacji, choć muszą rozumieć związane z nimi ryzyko.

Elementy strukturalne ETC i ETN

Konstrukcja ETC i ETN wpływa na ich korzyści i ryzyko. Zrozumienie niuansów ich konstrukcji pomaga inwestorom podejmować świadome decyzje i oceniać, jak wpisują się one w strategię portfela.

Szczegóły struktury ETC

ETC mają na celu śledzenie wyników konkretnego surowca i są zazwyczaj strukturyzowane na jeden z dwóch sposobów:

• ETC z zabezpieczeniem fizycznym: Przechowują one rzeczywiste surowce (np. sztabki złota) w bezpiecznych skarbcach. Każda jednostka ETC odpowiada określonej ilości fizycznie przechowywanego surowca. Taka struktura zapewnia bezpieczeństwo i zmniejsza ryzyko kontrahenta.
• Syntetyczne ETC: Replikują one zwroty za pośrednictwem kontraktów pochodnych, zazwyczaj swapów lub kontraktów futures. Choć tańsze i bardziej elastyczne, syntetyczne ETC wiążą się z ryzykiem kontrahenta, zależnym od wypłacalności i strategii hedgingowej dostawcy swapu.

Szczegóły struktury ETN

ETN-y są emitowane przez banki lub instytucje finansowe i zasadniczo stanowią obietnicę wypłaty zwrotu w oparciu o instrument referencyjny, taki jak indeks rynkowy lub wyniki strategii. Ponieważ ETN-y są instrumentami dłużnymi niezabezpieczonymi, nie posiadają zabezpieczenia. Zamiast tego inwestorzy polegają na zdolności emitenta do spłaty.

Kluczowe aspekty ETN-ów obejmują:

• Zwroty powiązane z kredytem: Spłata zależy zarówno od indeksu referencyjnego, jak i kondycji finansowej emitenta.
• Korzyści handlowe: Płynność jest zazwyczaj wysoka, ponieważ ETN-y są przedmiotem obrotu na głównych giełdach. Ceny są stosunkowo przejrzyste i efektywne.
• Brak błędu śledzenia: W przeciwieństwie do funduszy ETF, które mogą wykazywać błąd śledzenia wynikający z zarządzania portfelem, fundusze ETN precyzyjnie śledzą indeks referencyjny, jeśli są utrzymywane do terminu zapadalności, zakładając brak zdarzeń kredytowych.

Korzyści z funduszy ETC i ETN

Te instrumenty umożliwiają inwestorom:

• Dostęp do określonych rynków lub strategii: Surowce, indeksy zmienności lub pozycje lewarowane.
• Dywersyfikacja portfeli: Zmniejszenie zależności od akcji i obligacji.
• Elastyczny handel: Notowania na głównych giełdach umożliwiają łatwy dostęp w godzinach pracy rynku.
• Minimalizacja obciążeń operacyjnych: Brak konieczności zarządzania rolowaniem kontraktów futures lub fizycznym przechowywaniem towary.

Rola i obowiązki emitenta

Dostawca ETC lub ETN jest odpowiedzialny za zarządzanie strukturą produktu, zabezpieczeniem (jeśli dotyczy) i zapewnieniem płynności. Renomowani emitenci zapewniają również przejrzystość w zakresie opłat, ekspozycji kontrahentów i wskaźników efektywności. Rola ta kładzie jednak również większy nacisk na należytą staranność przy wyborze produktów.

Analiza ryzyka kredytowego i strukturalnego

Chociaż ETC i ETN oferują wygodny dostęp do złożonych strategii i aktywów, nie są one pozbawione ryzyka. Inwestorzy muszą dokładnie ocenić ryzyko kredytowe i strukturalne związane z tymi papierami wartościowymi przed alokacją kapitału.

Ryzyko kredytowe w ETN

Ponieważ ETN to niezabezpieczone zobowiązania dłużne, najpoważniejszym ryzykiem jest potencjalne niewypłacalność emitenta. Jeśli bank emitujący stanie się niewypłacalny, inwestorzy mogą stracić część lub całość kapitału, niezależnie od wyników aktywów referencyjnych. Ratingi kredytowe emitenta mogą wskazywać na jego wiarygodność kredytową, ale mogą się one szybko zmieniać wraz z pogarszającymi się warunkami rynkowymi.

Kryzys finansowy z 2008 roku uwypuklił to ryzyko, ponieważ produkty powiązane z instytucjami takimi jak Lehman Brothers stały się bezwartościowe po upadku firmy. To dobitne przypomnienie, że nawet prominentne instytucje nie są odporne na zdarzenia kredytowe.

Ryzyko kontrahenta w syntetycznych instrumentach ETC

W syntetycznych instrumentach ETC zwroty są realizowane za pośrednictwem umowy swapowej z kontrahentem, często dużą instytucją finansową. Jeśli kontrahent nie wywiąże się z umowy, ETC może mieć trudności z osiągnięciem zakładanych zwrotów. Chociaż wiele ETC zawiera umowy zabezpieczające lub zatrudnia wielu kontrahentów, nie eliminuje to całkowicie ryzyka.

Wysoki poziom przejrzystości i nadzoru regulacyjnego może złagodzić te obawy, ale inwestorzy powinni nadal oceniać:

• Rating kredytowy kontrahentów
• Warunki i progi zabezpieczenia
• Limity ekspozycji swapowej
• Dywersyfikacja dostawców swapów

Ryzyko rynkowe i płynności

Zarówno ETC, jak i ETN mogą podlegać zmienności cen rynkowych niezwiązanej z aktywami bazowymi. Czynniki takie jak wolumen obrotu, spready i nastroje rynkowe mogą powodować odchylenia cen od ich wartości aktywów netto (NAV), szczególnie w okresach napięć.

Ryzyko płynności również stanowi wyzwanie. Chociaż instrumenty te są notowane na giełdach, okresy turbulencji rynkowych mogą utrudniać otwieranie i zamykanie pozycji bez ponoszenia znacznych ustępstw cenowych. Emitenci mogą również zawiesić tworzenie lub wykupywanie instrumentów, co dodatkowo osłabia płynność.

Ryzyko regulacyjne

Zmiany w przepisach — na przykład reklasyfikacja ETC w celu objęcia ich dyrektywą MiFID II lub ograniczenia dotyczące ekspozycji detalicznej na złożone instrumenty pochodne — mogą zakłócać dostępność lub atrakcyjność. Produkty zarejestrowane w różnych jurysdykcjach mogą również podlegać różnym standardom ujawniania informacji i ochrony. Inwestorzy muszą zatem być na bieżąco z ewoluującymi przepisami.

Najlepsze praktyki zarządzania ryzykiem

Aby skutecznie radzić sobie z tymi ryzykami, inwestorzy powinni stosować wielotorowe podejście:

• Dywersyfikacja ekspozycji emitenta: Unikaj nadmiernego polegania na jednym emitencie lub kontrahentu.
• Przeprowadź analizę kredytową: Przejrzyj sprawozdania finansowe i ratingi emitentów, aby wykryć pogorszenie.
• Zrozum warunki produktu: Uważnie przeczytaj prospekt emisyjny, tabelę opłat i umowy dotyczące zabezpieczeń.
• Używaj zleceń z limitem: Ograniczaj ryzyko realizacji zleceń w okresach dużej zmienności.

Podsumowując, chociaż ETC i ETN stanowią przydatne narzędzia dla współczesnych inwestorów, nie są one wolne od ryzyka. Staranne zrównoważenie ekspozycji i zachowanie świadomości zawiłości strukturalnych są kluczowe dla skutecznego włączenia do zdywersyfikowanego portfela.